آموزش LPIC1 | مدیریت دیسک

تقسیم‌بندی دیسک

تقسیم‌بندی دیسک فرآیندی است که در آن فضای ذخیره‌سازی یک دیسک سخت به بخش‌های منطقی جداگانه تقسیم می‌شود. این بخش‌ها که به آن‌ها پارتیشن (Partition) گفته می‌شود، به کاربران و سیستم‌عامل کمک می‌کنند تا داده‌ها را به صورت سازمان‌یافته‌تری مدیریت کنند.

دلایل تقسیم‌بندی دیسک

• جدا کردن سیستم‌عامل از داده‌های کاربر: در صورت بروز مشکل در یک پارتیشن، پارتیشن‌های دیگر تحت تأثیر قرار نمی‌گیرند.
• بهبود عملکرد: برخی فایل‌سیستم‌ها روی پارتیشن‌های کوچک‌تر سریع‌تر عمل می‌کنند.
• استفاده از چند سیستم‌عامل: امکان نصب چند سیستم‌عامل روی یک دیسک با پارتیشن‌بندی صحیح وجود دارد.

انواع پارتیشن‌ها

1. پارتیشن اصلی (Primary Partition):

   • حداکثر ۴ پارتیشن اصلی روی یک دیسک با استاندارد MBR می‌توان ایجاد کرد.
   • یکی از آن‌ها می‌تواند به عنوان پارتیشن فعال (Bootable) برای راه‌اندازی سیستم استفاده شود.

2. پارتیشن توسعه‌یافته (Extended Partition):

   • یک پارتیشن اصلی می‌تواند به عنوان پارتیشن توسعه‌یافته تعریف شود.
   • داخل آن می‌توان چندین پارتیشن منطقی (Logical Partition) ایجاد کرد.

3. پارتیشن‌های GPT (در دیسک‌های مدرن):

   • محدودیت ۴ پارتیشن اصلی را ندارد.
   • از دیسک‌های بزرگتر از ۲ ترابایت پشتیبانی می‌کند.

ابزارهای تقسیم‌بندی دیسک در لینوکس

• fdisk: ابزار قدیمی اما قدرتمند برای مدیریت پارتیشن‌ها در دیسک‌های MBR.
• gdisk: معادل fdisk برای دیسک‌های GPT.
• parted: ابزار پیشرفته‌تر که هم از MBR و هم GPT پشتیبانی می‌کند.

مثال استفاده از fdisk

1. مشاهده دیسک‌های موجود:

   sudo fdisk -l

2. ورود به محیط fdisk برای یک دیسک خاص (مثلاً /dev/sda):

   sudo fdisk /dev/sda

3. ایجاد پارتیشن جدید با دستور n و تعیین نوع (Primary/Extended) و اندازه.
4. ذخیره تغییرات با دستور w.

نکات مهم

• همیشه از داده‌های خود پشتیبان بگیرید قبل از تغییر پارتیشن‌ها.
• پارتیشن / (root) حداقل برای نصب لینوکس ضروری است.
• پارتیشن swap به عنوان حافظه مجازی استفاده می‌شود (معمولاً به اندازه RAM).

این بخش پایه‌ای از مدیریت دیسک در لینوکس است که برای مدیریت ذخیره‌سازی داده‌ها حیاتی می‌باشد.