آموزش کتابخانه os در پایتون | مدیریت سیستم

نمایش اطلاعات سیستم

در این بخش، ما نحوه استفاده از کتابخانه os برای نمایش اطلاعات مربوط به سیستم‌عامل خود را یاد می‌گیریم. این کار به شما کمک می‌کند تا مشخصات فنی محیط اجرایی برنامه خود را بدانید، مانند نوع سیستم‌عامل، نام دستگاه و مشخصات سخت‌افزاری.

برای شروع، اولین و ساده‌ترین اطلاعات، نام سیستم‌عامل است. می‌توانید از تابع os.name استفاده کنید. این تابع یک رشته (string) برمی‌گرداند که نشان‌دهنده نوع سیستم‌عامل است. برای مثال، در لینوکس یا مک‌اواس، خروجی 'posix' و در ویندوز 'nt' خواهد بود.

کد نمونه:

import os
print(os.name)

حالا بیایید یک قدم جلوتر برویم. تابع os.uname() اطلاعات دقیق‌تری مانند نام سیستم، نام گره (node name)، نسخه سیستم‌عامل و معماری پردازنده را به صورت یک شیء شبیه به تاپل (tuple-like object) برمی‌گرداند. این تابع فقط در سیستم‌های مشابه یونیکس (مانند لینوکس و مک‌اواس) کار می‌کند و در ویندوز خطا می‌دهد. اگر در ویندوز هستید، باید از روش‌های جایگزین استفاده کنید.

کد نمونه برای لینوکس/مک:

import os
info = os.uname()
print("System name:", info.sysname)
print("Node name:", info.nodename)
print("Release:", info.release)
print("Version:", info.version)
print("Machine:", info.machine)

اگر در ویندوز کار می‌کنید، می‌توانید از متغیرهای محیطی یا توابع کمکی استفاده کنید. مثلاً برای گرفتن نام کامپیوتر از os.environ['COMPUTERNAME'] استفاده کنید. همچنین برای اطلاعات بیشتر، می‌توانید از ماژول platform به صورت ترکیبی با os بهره ببرید. اما در اینجا تمرکز ما روی خود کتابخانه os است، بنابراین بیایید یک روش ساده برای ویندوز ببینیم.

کد نمونه برای ویندوز:

import os
print("Computer name:", os.environ.get('COMPUTERNAME'))
print("OS type:", os.name)

یک تابع مفید دیگر os.cpu_count() است. این تابع تعداد هسته‌های پردازنده (CPU cores) موجود در سیستم شما را برمی‌گرداند. اگر سیستم شما چند هسته‌ای باشد، این عدد می‌تواند کمک کند تا برنامه خود را برای اجرای همزمان (parallel processing) بهینه کنید.

کد نمونه:

import os
cpu_count = os.cpu_count()
print(f"Number of CPU cores: {cpu_count}")

همچنین تابع os.getpid() شناسه (ID) پروسه فعلی برنامه شما را برمی‌گرداند. این عدد منحصربه‌فرد است و در سیستم‌عامل برای شناسایی برنامه شما استفاده می‌شود.

کد نمونه:

import os
pid = os.getpid()
print(f"Current process ID: {pid}")

در نهایت، برای نمایش مسیر کاری فعلی (current working directory) که قبلاً هم در بخش مسیرها با آن آشنا شدید، از os.getcwd() استفاده کنید. این تابع به شما می‌گوید برنامه شما در کدام پوشه از سیستم در حال اجرا است.

کد نمونه:

import os
current_dir = os.getcwd()
print(f"Current working directory: {current_dir}")

با ترکیب این توابع، می‌توانید یک نمای کلی از سیستم خود به دست آورید. به یاد داشته باشید که برخی توابع مانند os.uname() وابسته به سیستم‌عامل هستند. برای برنامه‌ای که باید روی سیستم‌عامل‌های مختلف اجرا شود، بهتر است از دستورات شرطی (مانند if os.name == 'posix') استفاده کنید.